In Ierland draait koken vaak om warmte, eenvoud en iets wat de hele tafel stil krijgt. In deze eerste aflevering bij Van Boven thuis ziet u meteen waarom. Een zoete, donkere cake met fruit en whiskey. Een stoofschotel die uren zacht pruttelt tot het vlees bijna uit elkaar valt. Dat is niet alleen eten. Dat is sfeer in een pan.
Tea Brack: het gespoten brood dat ergens tussen cake en ontbijt zit
Tea Brack, ook wel Barmbrack, is een typisch Iers brood met een verrassend zachte, volle smaak. Het lijkt een beetje op cake, maar het voelt steviger en minder zoet. Het bijzondere zit vooral in de rozijnen, krenten en de thee. En als u whiskey toevoegt, krijgt het meteen iets diepers, bijna feestelijks.
De naam klinkt misschien vreemd, maar hij past goed. Brack verwijst naar het gespikkelde uiterlijk van het brood. U ziet de stukjes fruit overal terug. Daardoor krijgt elke plak iets huiselijks. Het is geen strak, perfect gebak. Het is juist lekker rommelig en eerlijk.
In Ierland eet men dit brood niet alleen bij de thee. Het werkt ook prima als ontbijt of tussendoortje. Met een flinke laag boter erop is het zelfs onverwacht troostrijk. En met Halloween krijgt het nog een extra verhaal, want er worden soms kleine voorwerpjes in verstopt. Dat maakt elke plak een beetje spannend.
Wat u nodig hebt voor tea brack
Voor 1 cake, goed voor ongeveer 10 plakken, hebt u nodig:
- 400 gram rozijnen en krenten
- 200 ml whiskey
- 200 ml zwarte thee, of 400 ml thee als u geen whiskey gebruikt
- 100 gram geglaceerde kersen, gehakte dadels of sukade
- 225 gram bruine basterdsuiker
- 1 ei, geklopt
- 400 gram bloem
- 1 theelepel bakpoeder
- 1 theelepel mixed spice of speculaaskruiden
- 1 snufje zout
- boter voor het serveren
U hebt ook een cakeblik nodig en bakpapier. De baktijd is ongeveer 45 minuten tot 1 uur. Het fruit moet wel een nacht weken. Dat lijkt lang, maar het werk zelf is kort. De smaak wordt er juist veel beter van.
Zo maakt u tea brack stap voor stap
Doe de rozijnen en krenten in een grote beslagkom. Giet daar de thee en de whiskey overheen. Laat dit een nacht staan. Het fruit wordt dan zacht, vol en bijna glanzend. Dat is echt de basis van een goede brack.
Vet een cakeblik goed in en bekleed de bodem met een strook bakpapier. Laat de randen een beetje overhangen. Vet daarna ook het papier nog licht in. Zo haalt u de cake straks makkelijker uit de vorm.
Voeg de geglaceerde kersen, de bruine suiker en het geklopte ei toe aan het gewelde fruit. Schep alles goed door elkaar. Zeef daarna de bloem met het bakpoeder, de mixed spice en het zout erboven. Meng tot een zacht beslag. Is het te droog, voeg dan een klein drupje thee toe.
Verwarm de oven voor op 200 graden Celsius. Giet het beslag in de vorm en bak de cake ongeveer 1 uur. Prik met een satéprikker in het midden om te controleren of hij gaar is. Komt de prikker er droog uit en veert de cake licht terug als u erop drukt, dan is hij goed. Wordt de bovenkant te donker, dek hem dan af met wat aluminiumfolie.
Laat de cake even afkoelen en serveer in dikke plakken. Het liefst met boter. Dat is misschien ouderwets, maar juist daardoor zo lekker.
Waarom deze cake zo goed werkt
Tea brack is geen ingewikkelde taart met veel franje. Juist daarom blijft hij hangen. De smaak is diep, warm en een beetje kruidig. Het fruit geeft zoetheid. De thee maakt het zacht. De whiskey zorgt voor iets volwassen en ronds.
Het is ook een handig recept als u iets wilt maken dat niet té zoet is. Veel cake kan snel zwaar aanvoelen. Deze brack blijft stevig, maar niet droog. En door de boter erop wordt elke hap nóg voller. Dat klinkt eenvoudig. Dat is het ook.
Stoof met procureur, Ierse appelcider en mosterd
Als de brack de zoete kant van Ierland laat zien, dan doet deze stoof het tegenovergestelde. Hier krijgt u warmte, diepte en een saus waar u het liefst brood in doopt. Procureur is een mooi stuk varkensvlees voor langzaam garen. Het wordt zacht en sappig als u het lang genoeg laat stoven.
De combinatie met Ierse cider en mosterd is precies wat dit gerecht spannend maakt. De cider geeft frisheid. De mosterd zorgt voor pit. De room maakt de saus rond en zacht. Het is zo’n gerecht dat op een gewone avond ineens iets bijzonders maakt van uw tafel.
Wat u nodig hebt voor de stoofschotel
Voor 4 personen hebt u nodig:
- 750 gram procureur, in grove stukken
- 2 eetlepels bloem
- zeezout en versgemalen zwarte peper
- boter en olie om te bakken
- 2 uien, in halve ringen
- 2 wortelen, in dikke plakken
- 1 pastinaak, in dikke plakken
- 2 theelepels gedroogde tijm of een paar takjes verse tijm
- 250 ml droge Ierse cider
- 2 eetlepels grove mosterd
- 200 ml kippen- of runderbouillon
- een scheut room
Serveer dit gerecht met colcannon, dus Ierse stamppot met kool, of met knapperig sodabrood. Dan hebt u echt zo’n bord waar u rustig van wordt.
Zo maakt u de stoofschotel
Bestrooi het vlees met bloem, zeezout en zwarte peper. Verhit een braadpan met een klont boter en een scheut olie. Bak de stukken procureur rondom goudbruin. Dat geeft meteen meer smaak aan de saus.
Haal het vlees uit de pan en bak in hetzelfde vet de uien, wortelen en pastinaak. Laat ze een beetje zachter worden. Voeg daarna de tijm toe en bak die kort mee. De geur alleen al maakt hongerig.
Doe het vlees terug in de pan en blus af met de cider. Laat het even inkoken. Roer dan de mosterd en de bouillon erdoor. Breng alles aan de kook, zet het vuur laag en laat de stoof met deksel 2,5 tot 3 uur zachtjes sudderen. Het vlees moet zo zacht worden dat het bijna uit elkaar valt.
Roer op het einde een scheut room door de saus. Proef en voeg zonodig nog wat peper of zeezout toe. Serveer meteen, want dit gerecht is op z’n best als het net van het vuur komt.
Waarom deze twee gerechten zo goed samen passen
Tea brack en de stoofschotel laten twee kanten van Ierland zien. De ene is zoet, donker en bijna feestelijk. De andere is hartig, langzaam en troostend. Samen geven ze precies het gevoel van een dag thuis koken. Niet gehaast. Niet ingewikkeld. Wel vol smaak.
Misschien is dat wel het mooie aan deze aflevering. U hoeft geen grote keukenpretenties te hebben om iets bijzonders te maken. Een nacht laten weken, rustig laten stoven, en een moment nemen aan tafel. Meer is het eigenlijk niet. Maar soms is dat precies genoeg.
